 |
 |
 |
| Menu |
|
Gmina
|
|
|
Prezentacja Gminy
|
|
|
Informacje
|
|
|
Zabytki, historia
|
|
|
Szkoła Marzeń
|
|
|
Kultura, rozrywka, sport, zabawa i inne
|
|
|
Fundusze Europejskie
|
|
|
Nasze inwestycje
|
|
| Galeria |
|
| E-kartki |
|
|
|
|
|
|
Templewo
|
 |
| |
|
RYS HISTORYCZNY
|
|
|
Templewo to wieś o metryce średniowiecznej, wzmiankowana w 1251 r., kiedy to biskup poznański Boguchwał II potwierdził wieś zakonowi templariuszy (stąd nazwa), którzy działali na tym terenie od pocz. XIII w. W 1303 r. wieś osadzona została na prawie niemieckim, w zamian za zwolnienie z dziesięciny. Po wojnie Polski z Brandenburgią wieś uległa zniszczeniu i została na nowo zasiedlona. Od XV w. we wsi występowali dwaj wójtowie lenni, a wieś podlegała komturowi gruntowemu, formalnie wieś należała do króla polskiego. W 1565 r. we wsi było 20 zagród. W 1580 r. wzmiankowany był kościół parafialny, w owym czasie wieś liczyła 12,5 łanów, na których osadzonych było 16 zagrodników, 6 komorników i 1 rzemieślnik. W 1704 r. we wsi było 23 pełnych rolników, którzy posiadali 50 włók ziemi. W 1774 r. wieś składała się z: dwóch wójtów lennych, 19 pełnych rolników, 12 zagrodników, karczmarz. W 1714 r. wybudowano kościół, który remontowano i odnawiano w latach 1778-80 oraz 1971 r. Pod koniec XIX w. wieś liczyła 650 mieszkańców.
|
|

Kościół w Templewie
|
UKŁAD URBANISTYCZNY
|
|
| |
Historyczny (XIX-wieczny). | |
| Pierwotnie wieś o założeniu owalnicowym (podobnie jak większość sąsiednich miejscowości o metryce średniowiecznej), wytyczona po północnej stronie traktu do Międzyrzecza i w osi drogi do Bledzewa. Należy przypuszczać, że była to stosunkowo duża wieś, o regularnym rozplanowaniu, z centralnie ulokowanym kościołem. Na przestrzeni wieków wieś ewoluowała w sposób osiowy, liniowy, z zachowaniem pierwotnej (owalnicowej) firmy przestrzennej, z dominacją dużych gospodarstw chłopskich. W końcu XIX w. była to w pełni wykształcona, regularna wieś owalnicowa, wytyczona na osi NW-SE z jednorodną strukturą osadniczą. Pierzeje długie, zwarte, łukowo wygięte w części środkowej. Nawsie o kształcie wydłużonego wrzeciona (na przestrzeni całej wsi), zabudowane w części środkowej, z kościołem, małymi zagrodami i kilkoma stawami. W obrębie wsi dominowały duże zagrody chłopskie, pełnorolne, wielobudynkowe, o czworobocznych układach zamkniętych (dwie w pierzei zachodniej należały do wójtów). Na obrzeżach wsi, szczególnie w części północnej, ulokowane były zagrody małorolne, 2- lub 3-budynkowe. Pod koniec XIX w., po północnej stronie wsi wybudowano linię kolejową, która zamknęła (ograniczyła) od tej strony układ przestrzenny, stację kolejową usytuowano po północno-wschodniej stronie wsi. Pojedyncze zagrody usytuowane były również po południowej stronie układu owalnicowego, przy drodze dojazdowej do szosy Sulęcin - Międzyrzecz. Pośrodku wsi posadowiony był orientowany, wieżowy kościół, z przyległym cmentarzem. Wieś posiadała regularny układ sieci drożnej, z równoległymi - do układu przestrzennego - drogami zagumiennymi. |
|
|
|
|
|
Templewo to stosunkowo duża wieś sołecka, oddalona ok. 8 km na południe od Bledzewa. Wszystkie elementy historycznie ukształtowane, owalnicowej formy przestrzennej pozostały bez zmian, odzwierciedlają kompozycję urbanistyczną z I poł. XIX w. W sensie historyczno-konserwatorskim jest to jedna z cenniejszych wsi na terenie gminy Bledzew. Układ przestrzenny o kompozycji zwartej, ukształtowanej w sposób osiowy (NW-SE), z całościową strukturą osadniczą. Pierzeje w pełni wykształcone, bez ubytków i wtórnych nawarstwień kubaturowych. Nawsie wrzecionowate, długie, wielodzielne, z charakterystycznymi elementami kompozycji placu śródwiejskiego (kościół, szkoła, remiza, sklep, poczta, stawy). W obrębie wsi dominują duże, pełnorolne, wielobudynkowe zagrody chłopskie, o zróżnicowanych kompozycjach, przy dużym nasyceniu obiektami o wartościach kulturowych, a nawet zabytkowych. Najstarsze formy zagród mają układy blokowe (tzn. budynek mieszkalny i inwentarski pod jednym dachem, ze stodołami ze strony polnej - nr 13, 41) lub wolnostojącymi chałupami, lokowanymi na froncie parceli szczytem do drogi. Młodsze zagrody (większość) posiadają układy czworoboczne, zamknięte, z chałupą lokowaną kalenicowo na froncie parceli. Budynki mieszkalne wzniesione zostały w okresie poł. XIX w. l. 10-te XX w., murowane (kilka chałup ryglowych - nr 10, 41, 42, 47, 53), głównie 5 i 7-osiowe, nakryte dachami 2-spadowymi (z częściowo zachowaną stolarką i detalem architektonicznym). Budynki inwentarskie lokowane po bokach podwórza, murowane, ceglane, wielofunkcyjne, wzniesione w okresie 4 ćw. XIX w. - pocz. XX w., niektóre budynki z detalem architektonicznym. Stodoły usytuowane w głębi parceli, od strony polnej, jedno- lub dwuklepiskowe, w większości szachulcowe lub odeskowane. W północnej części wsi, przy drodze do stacji kolejowej, ulokowanych jest kilka nierolniczych zagród z kon. XIX w.

Templewo
W południowej części wsi, po zachodniej stronie drogi ulokowane są trzy, współczesne popegeerowskie bloki. Kościół parafialny p.w. św. Chrystusa Króla ulokowany jest pośrodku wsi, w obrębie nawsia, na wyraźnym wzniesieniu terenu. Jest to kościół murowany, wieżowy, wzniesiony w pocz. XVIII w. i przebudowany w kon. XVIII w. i kon. XIX w., o klasycyzującej formie architektonicznej. Działka kościelna wygrodzona murem kamienno - ceglanym, z dwiema bramami, obsadzona lipami, brak śladów pierwotnego cmentarza, za wyjątkiem płyty nagrobnej z 1872 r. Drugi cmentarz zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części wsi, przy rozwidleniu dróg. Cmentarz założony na pocz. XX w., pierwotnie ewangelicki, obecnie komunalny, rzymsko-katolicki. Nekropolia o regularnym rozplanowaniu, z układem dwukwaterowym, z aleją i szpalerowym zadrzewieniem (lipy, klony, brzozy, świerki), pierwotne nagrobki i mogiły usunięte. Stacja kolejowa stanowi jednorodny zespół architektoniczny z kon. XIX w., złożony z ceglanym lub ryglowych budynków o wartościach kulturowych. Układ sieci drożnej o pierwotnym przebiegu. Główna droga wiejska o nawierzchni asfaltowej, droga okalająca nawsie - brukowana, reszta dróg (w tym zagumienne) o nawierzchni gruntowej. Droga okalająca nawsie bez przelotu na wysokości kościoła, gdzie działka kościelna łączy się od wschodu ze sąsiednią zagrodą nr 24 (być może była to pierwotna plebania). Główna droga wiejska regularnie obsadzona lipami i kasztanowcami.
|
|

Templewo
|
PROPONOWANE STREFY OCHRONY KONSERWATORSKIEJ
|
|
| STREFA "A" - XVIII-wieczny kościół parafialny w granicach wyznaczonych przez kamienno-ceglane ogrodzenie działki siedliskowej, łącznie ze starodrzewem lipowym. |
| |
| STREFA "B" - owalnicowy układ przestrzenny wsi, w granicach wyznaczonych przez drogi zagumienne (od wschodu i zachodu) oraz na wysokości linii kolejowej (od północy) i rozwidlenia dróg (od południa). |
| |
| STREFA "K" - cmentarz poewangelicki (obecnie komunalny) w południowo-zachodniej części wsi, w granicach współczesnego ogrodzenia. |
| |
| STREFA "E" - ekspozycja na owalnicowy układ przestrzenny: od wschodu na wyskości drogi polnej, wytyczonej po stronie południowej linii kolejowej, od zachodu wzdłuż umownej linii, poprowadzonej 300 m. od drogi zagumiennej. |
| |
| WYKAZ OBIEKTÓW CHRONIONYCH |
|
- kościół parafialny p.w. św. Chrystusa Króla, mur. XVIII w., II poł. XIX w. - mur ogrodzeniowy działki kościelnej, kam./cegła II poł. XIX w. - bud. mieszkalny nr 4, mur. l. 20-te XX w. - bud. mieszkalny nr 7, szach./mur. II poł. XIX w. - stodoła nr 7, szach. 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 8, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 10, szach. 3 ćw. XIX w. - stodoła nr 10, szach. poł. XIX w. - bud. inwentarski nr 10, szach./mur. 3 ćw. XIX w. - pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 11, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 13, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 14, mur. pocz. XX w. - stodoła nr 14, szach. 3 ćw. XIX w. - stodoła nr 17, szach. 3 ćw. XIX w. - obora nr 17, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 18, mur. poł. XIX w.- pocz. XX w. - trzy bud. gospodarcze nr 18, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 19, mur. 1880 r. - bud. mieszkalny nr 20, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 21, mur. l. 10-te XX w. - stodoła nr 21, szach./mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 22, mur. l. 10-te XX w. - bud. mieszkalny (dawniej plebania) nr 24, mur. kon. XIX w. - obora nr 24, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 25, mur. pocz. XX w. - poczta, bud. mieszkalny nr 26, mur. l. 10-te XX w. - obora nr 27, mur. 1897 r. - stodoła nr 27, szach. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 29, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalno-sklepowy, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalno-gospodarczy nr 31, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 32, mur. kon. XIX w. - cztery bud. gospodarcze nr 34 (w tym gołębnik), mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 35, mur. 4 ćw. XIX w. - gołębnik nr 37, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 38, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 38a, szach./mur. 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 39, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalno-gospodarczy nr 41, szach. poł. XIX w. - bud. mieszkalny nr 42, szach. poł. XIX w. - bud. mieszkalny nr 44, mur. 1886 r. - bud. mieszkalny nr 45, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. inwentarski nr 45, kam./cegła 3 ćw. XIX w. - bud. inwentarski nr 46, kam./cegła 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 48, mur. kon. XIX w. - bud. inwentarski nr 48, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 50, szach./mur. 4 ćw. XIX w. - stodoła nr 50, szach. 3 ćw. XIX w. - obora nr 50, szach/mur 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 53, szach./mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 54, mur. 4 ćw. XIX w. - piec chlebowy nr 54, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 55, szach./mur. 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 56, mur. l. 10-te XX w. - spichlerz nr 56, mur. l. 10-te XX w. - stacja kolejowa, mur. kon. XIX w. - wieża ciśnień (kolejowa), mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny (kolejowy), mur. kon. XIX w. - bud. gospodarczy (kolejowy), mur. kon. XIX w. - WC (kolejowe), mur./szach. kon. XIX w. - cmentarz komunalny, pocz. XX w. |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
| Mapa |
|
| Subskrypcja |
|
|
| Warto zobaczyć |
|
| Zadaj pytanie |
|
|
|
|
 |
 |
|
|
| | | |