Sokola Dąbrowa to wieś o metryce średniowiecznej, wzmiankowana w 1259 r., kiedy to synowie kasztelana międzyrzeckiego nadali cystersom w Zemsku "circa rivulum et Socola dombrowa" (czyli całą dąbrowę na lewym brzegu rzeki Ponikwy). W 1312 r. margrabia brandenburski (Waldemar) potwierdził nadanie wsi cystersom w Zemsku, pod nazwą "Valkenwalde". W dobrach cysterskich (od 1414 r. w Bledzewie) Sokola Dąbrowa pozostawała do pocz. XIX w. W 1807 r. Napoleon I nadał wieś generałowi Grouchy, który posiadał ją do 1813 r., kiedy zarekwirowana została przez rząd pruski i wcielona do domeny Maszkowo. W 1580 r. we wsi było 12 zagród chłopskich, 6 komorników, 2 rzemieślników, pasterz, a grunty liczyły 10 i 1 łana. Pod kon. XIX w. wieś liczyła 396 mieszkańców i 45 gospodarstw domowych. Od pocz. XVI w. istniał w Sokolej Dąbrowie kościół, następny ufundowany przez opata bledzewskiego w 1724 r., obecny pochodzi z 1847 r.

Pierwotnie wieś o założeniu owalnicowym, wytyczonym na osi NW-SE, po zachodniej stronie rzeki Ponikwy. Była to stosunkowo duża jednostka osadnicza, rozplanowana wokół owalnego nawsia, na którym posadowiony był kościół, stanowiący element organizacji kompozycji przestrzennej. Na przestrzeni wieków doszło do liniowego rozwoju układu przestrzennego, z zachowaniem pierwotnej kompozycji oraz częściową zabudową nawsia. Pod koniec XIX w. wieś miała formę w pełni wykształconej i dobrze zachowanej owalnicy, ze wszystkimi elementami historycznej kompozycji przestrzennej. Pierzeje w pełni wykształcone, zwarte, łukowate w obrębie nawsia. Zabudowa głównie pełnorolna, wielobudynkowa, rozlokowana na przestronnych działkach siedliskowych. Zagrody czworoboczne, zamknięte lub sporadycznie o układach w podkowę, otwartą od strony drogi. Nawsie w kształcie wydłużonego wrzeciona, wieloczłonowe z kościołem, stawem i zabudową małorolną. Po północno-zachodniej stronie wsi usytuowany był cmentarz, a po stronie północno-wschodniej cegielnia. Na rozstajach dróg (w północnej, zachodniej i południowej części wsi) usytuowane były kapliczki. Po zachodniej stronie wsi, na niewielkim wzgórzu znajdował się wiatrak. Wieś miała dobrze rozwinięty układ sieci drożnej, z głównym ciągiem komunikacyjnym wytyczonym w osi układu owalnicowego oraz pełnymi drogami zagumiennymi.

Sokola Dąbrowa to stosunkowo duża wieś sołecka, oddalona ok. 4 km na zachód od Bledzewa. Wszystkie elementy historyczne ukształtowanego zespołu urbanistycznego pozostały bez zmian, wpływają waloryzująco na krajobraz kulturowy wsi. Jest to regularna owalnica, z wrzecionowatym nawsiem. Pierzeje o łukowatym przebiegu, szczelnie, bez ubytków lub wtórnych nawarstwień. Jedynie po południowej stronie wsi, przy drodze do Nowej Wsi powstała w l. 20-tych XX w. - rolnicza kolonia, złożona z 2-budynkowych zagród. Zabudowa wsi jest jednorodna pod względem typologicznym i stylowym, o dużym nasyceniu obiektami o wartościach kulturowych, a nawet zabytkowych. Struktura zabudowy odzwierciedla historycznie ukształtowane podziały własnościowe, z dominacją dużych, wielobudynkowych zagród pełnorolnych. Zagrody czworoboczne, wąskie i głębokie, z chałupami lokowanymi kalenicowo na froncie parceli. Budynki mieszkalne murowane, głównie 5-7 osiowe, nakryte dachami 2-spadowymi (w tym z facjatkami), wzniesione w okresie 4 ćw. XIX w. - l. 20-te XX w. Budynki inwentarskie lokowane po bokach podwórza (w tym w linii zabudowy pierzei, ze szczytem zaadoptowanym do celów mieszkalnych), murowane (cegła lub kamienno-ceglane), z przełomu XIX/XX w. Stodoły lokowane w głębi parceli, 2-klepiskowe, głównie szachulcowe. Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP posadowiony w północno-zachodniej części nawsia. Jest to obiekt murowany (ceglany), jednonawowy, wieżowy, o neogotyckiej formie architektonicznej, wzniesiony w 1867 r. kościół w rejestrze zabytków, stanowi również dominatę układu przestrzennego. Działka kościelna to niewielkie wyniesienie terenu, wygrodzona murem kamiennym i obsadzona kasztanowcami, lipami i wiązami. Teren przykościelny to historyczna nekropolia, z kilkoma nagrobkami z II poł. XIX w. oraz figura św. Wawrzyńca z 1869 r. Drugi cmentarz (komunalny) zlokalizowany po północno-zachodniej stronie wsi, po południowej stronie drogi. Cmentarz o regularnym układzie, z rozplanowaniem kwaterowo-alejowym, z kilkoma nagrobkami z II poł. XIX w., z monumentalną kapliczką i starodrzewem lipowym. Układ sieci drożnej o pierwotnym przebiegu (łącznie z drogami zagumiennymi) oraz historyczną nawierzchnią (bruk i grunt) w obrębie nawsia. Na rozstajach dróg wiejskich zachowały się XIX-wieczne kapliczki. Brak wiatraka i cegielni.