 |
 |
 |
| Menu |
|
Gmina
|
|
|
Prezentacja Gminy
|
|
|
Informacje
|
|
|
Zabytki, historia
|
|
|
Szkoła Marzeń
|
|
|
Kultura, rozrywka, sport, zabawa i inne
|
|
|
Fundusze Europejskie
|
|
|
Nasze inwestycje
|
|
| Galeria |
|
| E-kartki |
|
|
|
|
|
|
Osiecko
|
 |
| |
|
RYS HISTORYCZNY
|
|
|
Osiecko to wieś o metryce średniowiecznej, wzmiankowana w źródłach na pocz. XIV w. pod nazwą "Magnum Oszez". Pierwotnie wieś stanowiła własność margrabiów brandenburdzkich. W 1360 r. Hokemannowie z Frankfurtu sprzedali Osiecko klasztorowi cystersów w Zemsku, a już w 1361 r. joannici wzięli wieś w zastaw na pięć lat. W 1385 r. wzmiankowany był proboszcz z Osiecka (Mikołaj), kościół istniał od poł. XIV w. W 1423 r. klasztor bledzewski nabył od Urlyka Ukrow czwartą część Osiecka, co potwierdził Sędziwój z Ostroroga. Wg lustracji z lat 1565 i 1628-32 stwierdzono we wsi 16 łanów, na których osadzonych było 10 zagrodników, 7 komorników, 2 rzemieślników, pasterz i sołtys. W 1704 r. opat bledzewski przekazał miejscowy folwark zakonnikom w Rokitnie. W 1845 r. właścicielem folwarku był Alkiewicz, a w latach 80-tych XIX w. R. Vollmar (w owym czasie majątek liczył ok. 200 ha ziemi). Pod koniec XIX w. we wsi było ok. 50 zagród (w tym 5 gospodarstw o powierzchni powyżej 80 ha), 445 mieszkańców. |
| |
UKŁAD URBANISTYCZNY
|
|
| |
Historyczny (XIX-wieczny). | |
|
Pierwotnie wieś o założeniu owalnicowym, wytyczonym na osi NW-SE, po północnej stronie traktu z Lubniewic do Bledzewa. Była to niewielka jednostka osadnicza, rozplanowana wokół nawsia, na którym zlokalizowany był (od poł. XIV w.) kościół. Następnie układ przestrzenny rozwijał się dwukierunkowo (na osi NW-SE), z zachowaniem owalnicowego kształtu. Folwark założony - prawdopodobnie - w XVII w. zamknął kompozycję przestrzenną od południowego-wschodu (na wysokości głównego traktu komunikacyjnego). Dalszy rozwój wsi związany był z rozbudową po południowo-wschodniej stronie szosy (od XIX w.), gdzie lokowano nowe elementy struktury wiejskiej (kolonia folwarczna, cmentarz). W kon. XIX w. wieś miała formę wydłużonej owalnicy, która w części północno-zachodniej przechodziła ulicówkę, zaś w części południowo-wschodniej (po wschodniej stronie szosy) - w formę nieregularną, rozproszoną. Pierzeje w pełni wykształcone, zwarte, łukowate, rozdzielone rozczłonkowanym (zabudowanym) nawsiem, pośrodku nawsia posadowiony orientowany, wieżowy kościół. W obrębie wsi dominowały duże, wielobudynkowe zagrody chłopskie, o układach zamkniętych lub w podkowę (otwartą od strony drogi), z dużymi stodołami - od strony polnej. Na wschodniej części wsi, przy skrzyżowaniu drogi wiejskiej ze szosą do Lubniewic, zlokalizowany był zespół folwarczny, o kompozycji zwartej-geometrycznej, ukształtowanej w sposób zamknięty, z niewielkim ogrodem (parkiem) w części północnej. W południowej części wsi ulokowana była zabudowa małorolna, lub wyrobnicza, rozlokowana w zwartym ciągu. W tej części wsi znajdował się również cmentarz. Na rozstajach dróg (w północnej, zachodniej i południowej części wsi) usytuowane były kapliczki. Po zachodniej stronie wsi, na niewielkim wzgórzu znajdował się wiatrak, a dalej cegielnia. Wieś miała dobrze rozwinięty układ sieci drożnej, z kilkukierunkową krzyżówką na wysokości folwarku oraz drogami zagumiennymi. |
|

Osiecko
|
|
|
|
Osiecko to duża wieś sołecka, oddalona ok. 7 km na zachód od Bledzewa. Wszystkie elementy historycznie ukształtowanego układu przestrzennego pozostały bez zmian: założenie owalnicowe, zespół folwarczny, struktura gospodarstw chłopskich oraz układ dróg. Pierzeje w pełni wykształcone, bez ubytków, z historyczną strukturą zabudowy (bez wtórnych nawarstwień kubaturowych). Pierzeje rozdzielone długim, wrzecionowatym, wielodzielnym nawsiem, które zabudowane jest w części środkowej. Całość układu charakteryzuje się kompozycją zwartą, ukształtowaną w sposób osiowy (wzdłuż wrzecionowatego nawsia). Nowym elementem kompozycji przestrzennej jest ciąg bloków popegeerowskich we wschodniej części wsi, przy drodze do Bledzewa. W obrębie wsi dominują zagrody pełnorolne, 3 i 4 budynkowe, rozlokowane na przestronnych działkach siedliskowych, o dużym nasyceniu obiektami o wartościach kulturowych. Starsze formy zagród o układach w formie podkowy otwartej od strony drogi, ze szczytowo lokowanymi chałupami; młodsze o układach czworobocznych, zamkniętych, z kalenicowo posadowionymi chałupami na froncie parceli. Zabudowa wzniesiona w okresie 3 ćw. XIX w. - 1 ćw. XX w., przy czym dominują obiekty z przełomu XIX/XX w. Budynki mieszkalne murowane (sporadycznie ryglowe - nr 35), tynkowane, 5-cio, 7-osiowe, nakryte dachami 2-spadowymi, z elementami detalu architektonicznego i pierwotną stolarką. Budynki inwentarskie lokowane po bokach podwórza, szczytem do drogi (w tym w linii pierzei), murowane, nietynkowane, wielofunkcyjne, głównie z pocz. XX w. Stodoły lokowane w głębi parceli, o zróżnicowanej konstrukcji (szachulcowe lub murowane), jedno lub 2-klepiskowe, wzniesione w 3 ćw. XIX w. lub na pocz. XX w. Kościół filialny p.w. św. Biskupa Mikołaja posadowiony pośrodku zawsia, na kilkumetrowym wzniesieniu - stanowi dominatę architektoniczną całego układu przestrzennego. Jest to kościół XIV-wieczny, przebudowany w XVIII w., murowany, tynkowany, wieżowy, z pięcioboczną absydą. Działka kościelna wygrodzona murem kamienno-ceglanym, z dwiema bramami, obsadzona szpalerem kasztanowców. Pierwotna nekropolia przykościelna została splantowana, za wyjątkiem dwóch nagrobków. Drugi cmentarz zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części wsi, poza zwartą strefą zabudowy, założony w poł. XIX w. Całość układu czytelna, z aleją lipową i współczesnymi nagrobkami, lokowanymi na pierwotnej nekropolii. Cmentarz wygrodzony płotem sztachetowym, obsadzony dębami, lipami i klonami. Na rozstajach dróg (w północnej, zachodniej i wschodniej części wsi) oraz na cmentarzu znajdują się murowane, neogotyckie kapliczki z II poł. XIX w. Zespół pofolwarczny zlokalizowany jest na południowo-wschodniej części wsi, o pierwotnej kompozycji (geometryczna-zamknięta), z elektrycznym, dwukondygnacyjnym dworem z pocz. XIX w. Zabudowa gospodarcza murowana, wzniesiona w okresie II poł. XIX w. - pocz. XX w., o wartościach kulturowych. Park podworski niewielki (ok. 1 ha), krajobrazowy, z drzewostanem liściastym (kasztanowce, klony, lipy), rosnącym pojedynczo lub w krótkich szpalerach. Teren pofolwarczny użytkowany przez "ANJOU" sp. z o.o. w Osiecku. Układ sieci drożnej o historycznie ukształtowanym przebiegu, z szosą Lubniewice -Bledzew, dzielącą układ przestrzenny w 3 powierzchni oraz brukowaną drogą wiejską. Zachowane zostały drogi zagumienne i liczne drogi polne. Główna droga wiejska obsadzona młodymi lipami (w formie alei), z dodatkowym szpalerem przed pierzeją zachodnią. Droga na cmentarz obsadzona podwójnym szpalerem jesionów i lip. |
|

Osiecko widok z wieży kościelnej
|
PROPONOWANE STREFY OCHRONY KONSERWATORSKIEJ
|
|
| STREFA "A" - XIV-wieczny, murowany kościół w granicach wyznaczonych przez kamienny mur ogrodzeniowy, łącznie ze wszystkimi elementami kompozycji przestrzennej. |
| |
| STREFA "B" - owalnicowy układ przestrzenny wsi, łącznie z częścią po południowej stronie szosy oraz zespołem pofolwarcznym. |
| |
STREFA "K" - cmentarz komunalny w południowej części wsi, w granicach wyznaczonych przez ogrodzenie sztachetowe, - park podworski w granicach historycznego założenia, - aleja lipowa w północnej części nawsia, - szpaler lipowo - jesionowy przy drodze do cmentarza. |
| |
| STREFA "E" - ekspozycja na owalnicowy układ przestrzenny, wzdłuż umownej linii wytyczonej 300-400 m. na wschód i zachód wsi, na wysokości naturalnych wzniesień. |
| |
| OBIEKTY W REJESTRZE ZABYTKÓW |
|
- kościół p.w. św. Biskupa Mikołaja, nr rej. 776, z dn. 15.02.1964 r. - pałac nr rej. 2204, z dn. 08.05.1970 r. - dom mieszkalny (daw. zajazd), nr rej. 2205, z dn. 08.05.1970 r.
|
| |
WYKAZ OBIEKTÓW CHRONIONYCH
|
|
- gorzelnia (pofolwarczna), mur. pocz. XX w. - kapliczka na cmentarzu, mur. kon. XIX w. - kapliczka przydrożna (północna), mur. 4 ćw. XIX w. - kapliczka przydrożna (zachodnia), mur. 4 ćw. XIX w. - kapliczka przydrożna (wschodnia), mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 1, mur. l. 20-te XX w. - świetlica (przy nr 4), mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 5, mur. 4 ćw. XIX w. - kuźnia (obok nr 8), mur. ? ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 8, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 8, mur. l. 20-te XX w. - bud. gospodarczy nr 9, rygl./drewno, 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 10, mur. 4 ćw. XIX w. - stodoła nr 10, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 11, mur. l. 10-te XX w. - bud. mieszkalny nr 14, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 14a, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 15, mur. 4 ćw. XIX w. - obora nr 15, mur. l. 10-te XX w. - bud. mieszkalny nr 16, szch./mur. 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 17, mur. 1922 r. - bud. mieszkalny nr 18, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 20, mur./szach. 4 ćw. XIX w. - obora nr 20, mur. 4 ćw. XIX w. - stodoła nr 21, mur. l. 10-te XX w. - bud. mieszkalny nr 22, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 24, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 25, mur. pocz. XX w. - obora nr 28, mur. kon. XIX w. - stodoła nr 28, mur. kon. XIX w. - bud. mieszkalno-inwentarski nr 29, mur. 1929 r. - bud. mieszkalny nr 35, szach. 3 ćw. XIX w. - stodoła nr 35, szach. 3 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 36, mur. poł. XIX w., przeb. 1902 r. - obora nr 36, mur. pocz. XX w. - stajnia nr 36, mur. pocz. XX w. - stodoła nr 36, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 37, mur. l. 20-te XX w. - bud. mieszkalny nr 39, mur. XIX/XX w. - bud. mieszkalny nr 41, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 42, mur. pocz. XX w. - bud. mieszkalny nr 43, mur. XIX/XX w. - bud. mieszkalno-gospodarczy nr 45, mur. 1887 r. - stodoła nr 45, mur. 1887 r. - bud. mieszkalny nr 47, mur. l. 20-te XX w. - bud. mieszkalny nr 48, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 49, mur. 4 ćw. XIX w. - bud. mieszkalny nr 52, mur. pocz. XX w. - stodoła nr 47, glina kon. XIX w. - bud. mieszkalny nr 56, mur. l. 20-te XX w. - bud. mieszkalny nr 69, mur. 1923 r. - cmentarz komunalny (poewangelicki), II poł. XIX w. - park dworski, pocz. XIX w., przeb. pocz. XX w. |
| |
OBIEKTY DO REJESTRU ZABYTKÓW
|
|
- bud. mieszkalny nr 16, mur./szach. 3 ćw. XIX w. - o pierwotnej formie architektonicznej, - bud. mieszkalny nr 35, szach. 3 ćw. XIX w. - o pierwotnej formie architektonicznej, - park podworski jako integralny element zespołu folwarcznego. | |
|
|
| |
|
|
| |
|
 |
| Mapa |
|
| Subskrypcja |
|
|
| Warto zobaczyć |
|
| Zadaj pytanie |
|
|
|
|
 |
 |
|
|
| | | |